Hættulegt er orðið að temja sér lífsstílinn hundahald á Íslandi ef umhirða hunda er ekki þóknanleg dýralæknum Matvælastofnunar (MAST)
Ein umdeildasta stofnun landsins er MAST og það ekki að ástæðulausu. Starfsmenn hennar skapa þetta ástand eftir dagsformi. Starfshættir langt út fyrir tilgang og markmið laga um velferð dýra og stjórnsýslulög. Það skal höfundur standa við hvað og hvenær sem er. Í kommentakerfum má glögglega lesa hatur landsmanna á MAST. Það hatur er ekki ástæðulaust.
Spyrja má hví leggur ei atvinnuvegaráðherra við hlustir. Svarið er líklega að atvinnuvegaráðherra hefur engan áhuga á vernd dýra. Að upplifa það er sárt. En af hverju er MAST umdeild stofnun? Það er vegna starfshátta hennar í dýravernd á Íslandi.
Ríkisendurskoðandi hefur deilt á þess umdeildu stofnun í greinargóðri skýrslu til Alþingis. Skýrslan var tilgangslaus því Alþingi hefur ei brugðist við. Máske gerir þingið það nú þegar ég hefi vakið athygli allra þingmanna á þeirri ömurlegu þróun og beinlínis einelti og ofbeldi á köflum af hálfu MAST.
Dýraverndarsamband Íslands hefur deilt á MAST fyrir arfaslaka framgöngu í dýravernd. Það hefur engin áhrif haft. Ég hef ásamt öðrum deilt á þessa stofnun fyrir ofboðslega slaka lögfræðilega frammistöðu í dýravernd. Ekkert breytist. Slíkar ádeilur eru hættulegar, það hefur nú komið í ljós sbr. síðar.
Háttsemin er allur kvarðinn frá tómlæti mánuðum saman til algerra öfga og gríðarlegs miska eigenda dýra. Stofnunin virðist ei kannast við meginreglu stjórnsýslulaga um meðalhóf til að ná fram lögmætum markmiðum. Atvinnuvegaráðuneytið (fyrir tíð Hönnu Katrínar) hefur deilt á MAST fyrir hrottalega slæm mistök í framkomu sinni við bónda, jafnvel bændur.
Áfram heldur dr. Hrönn Jörundsdóttir sæti sínu hjá MAST sem forstjóri. Skipurit MAST i meðferð dýravernarmála er hlægilegt. Yfirdýralæknir kemur ei lengur að alvarlegum dýraverndarmálum og spyrja má hvert hlutverk hans er yfir höfuð. Yfirmaður vettvangsrannsókna vegna meintra brota á dýravernd hefur engan bakgrunn í lögfræði. Yfirmaðurinn styðst við undirmann sinn í lögfræði og verður síðar nafngreindur.
Svokallaðir eftirlitsdýralæknar mæta á svæðið með skætingi og stælum, telja sig yfir öll andmæli hafna. Gera sig hlægileg með menntun sinni sem dýralæknar og telja sig yfir aðra hafna til að meta hvort dýrum líður vel eða ei. Ekkert tillit er tekið til skoðana eigenda dýra, sem auðvitað þekkja dýr sín best.
Nýlegast dæmið er framganga eftirlitsdýralæknanna Örnu Ólafsdóttur, Daníels Guðlaugssonar og Agnesar Helgu Martin. Þau sviptu greinarhöfund fjórum hundum, gegn mótmælum greinarhöfundar og með aðstoð lögreglu stuttu áður en þetta er skrifað byggt á því að þeir væru vanfóðraðar. Rétt var hjá þeim að einn hundur er of grannur en þvílíkt meðalhóf til að ná fram lögmætu markmiði. Gátu hins vegar ekki bent á eitt einasta atriði í 1. gr. laga um velferð dýra og hljóðar svo:
Markmið laga þessara er að stuðla að velferð dýra, þ.e. að þau séu laus við vanlíðan, hungur og þorsta, ótta og þjáningu, sársauka, meiðsli og sjúkdóma, í ljósi þess að dýr eru skyni gæddar verur. Enn fremur er það markmið laganna að þau geti sýnt sitt eðlilega atferli eins og frekast er unnt.
Og það er einmitt kjarni málsins, meðalhófsregla stjórnsýslulaga. Lögfræðingur Matvælastofnunar, sem þetta er gert í samráði við, Einar Örn Thorlacius, nýtur svo mikilla óvinsælda vegna beytinga valdheimilda dýravelferðarlaga að til eru dýraeigender sem vilja helst ganga í skrokk á honum. Undir það er ekki hægt að taka en hægt að hafa skilninga á enda hef ég tekið all mörg mál að mér þar sem hann hefur komið við sögu með háttalagi sem stenst enga skoðun, ekki einu sinni af atvinnuvegaráðuneytinu, þegar mál eru kærð þangað.
Besta dæmið er líklega hundurinn Úffi sem visir.is gerði ítarlega grein fyrir. Eigandanum var gert að ferðast með fatlaðan hund út um allar trissur í strætó til dýralækna vegna þess að MAST treysti ekki einum okkar virtasta dýralækni á Íslandi. Að lokum fór svo, eftir þetta mikla álag á hundinn að líkami hans gaf sig og neyddist eigandin til að svæfa hann.
Það er komin tími á gagngerar breytingar í dýraeftirliti á Íslandi. Núverandi ástand er orðið með öllu óþolandi. Eftir því hefur oft verið kallað en því miður hafa ráðherrar málaflokksins aldrei hlustað. Mál þetta fer nú fyrir héraðsdóm suðurlands sem ógildingarmál þar sem sýnt verður fram á handvömm MAST og krafist að hundunum verði skilað.
Barátta mín fyrir því að dýravelferð MAST verði færð í farveg réttarríkis hefur nú hafist af meiri þunga en nokkru sinni fyrr. Við þetta ástand verður ekki unað lengur.
Árni Stefán Árnason
Höfundur er lögfræðingur, sem hefur sérhæft sig í dýraverndunarlöggjöf og barist ákaft fyrir velferð dýra.