Snorri Másson, varaformaður Miðflokksins, gagnrýnir harðlega núverandi fyrirkomulag við veitingu íslensks ríkisborgararéttar og segir skilyrðin allt of væg.
Í færslu á samfélagsmiðlum og í umræðum á Alþingi segir hann ríkisborgararétt vera heilagan rétt sem þurfi að meðhöndla af mun meiri varfærni en nú er gert.
A2 kröfur ekki teknar alvarlega
Snorri bendir á að hjá Útlendingastofnun sé almennt aðeins gerð krafa um sjö ára búsetu, stundum jafnvel skemmri tíma, og íslenskukunnáttu á A2 stigi.
Að hans mati jafngildir sú krafa meðalfærni í menntaskólafrönsku og sé ekki hægt að taka slíkt alvarlega þegar um veitingu ríkisborgararéttar er að ræða.
Hann segir ríkisborgararétt ekki sambærilegan við dvalarleyfi og varar við því að þau hugtök hafi skolast saman í umræðunni á undanförnum árum.
Fjöldi ríkisborgara margfaldast eftir aldamót
Samkvæmt Snorra varð grundvallarbreyting á veitingu ríkisborgararéttar eftir aldamót þegar árlegur fjöldi fór úr um 100–200 í 600–700 manns.
Á síðustu þrjátíu árum hafi á annan tug þúsunda fengið íslenskan ríkisborgararétt.
Hann segir að þótt eðlilegt geti verið að veita dvalarleyfi við margvíslegar aðstæður eigi ríkisborgararéttur að vera annars eðlis og lúta mun strangari viðmiðum.
Alþingi taki geðþóttaákvarðanir
Snorri gagnrýnir einnig hlutverk Alþingis í ferlinu.
Umsóknum til þingsins hafi fjölgað verulega á síðustu árum, úr 30–70 á ári í allt að þrjú hundruð.
Undirnefnd þriggja þingmanna fari yfir umsóknir og leggi fram lista sem síðan sé samþykktur af öðrum þingmönnum án þess að þeir hafi raunverulegar upplýsingar um umsækjendur.
Að hans mati er um ógagnsætt ferli að ræða sem brjóti gegn jafnræði og setji þingmenn í óþægilega stöðu þar sem þrýst sé á þá um afgreiðslu einstakra mála.
Óánægja meðal almennings og útlendinga
Snorri segir almenningi á Íslandi mislíka þetta fyrirkomulag og að útlendingum finnist það sanngjarnt að sumir hoppi fram fyrir röðina.
Umsækjendur sitji í raun uppi með eins konar lottó þar sem óljóst sé hvort þeir fái ríkisborgararétt eða ekki.
Að hans mati hafi lengi verið ljóst að breyta þurfi kerfinu, en lítil hreyfing sé á málinu af hálfu stjórnvalda.
Varar við að endurtaka mistök annarra ríkja
Snorri bendir á að mörg vestræn ríki hafi neyðst til að endurskoða reglur sínar um ríkisborgararétt.
Hann nefnir sérstaklega að í Svíþjóð sé unnið að breytingum á stjórnarskrá til að gera það mögulegt að svipta menn ríkisborgararétti fyrir mjög alvarlega glæpi.
Að hans mati þurfi íslensk stjórnvöld að taka stjórn á málaflokknum eins fljótt og auðið er til að forðast sambærilega þróun.
Miðflokkurinn muni halda málinu á lofti og beita sér fyrir harðari skilyrðum, lengri búsetutíma og auknum kröfum um tungumálakunnáttu og aðlögun að samfélaginu.