Í kjölfar umfjöllunar RÚV þar sem Alfreð Tulinius, skipaverkfræðingur og stjórnarformaður Vélfags, er sagður tengjast rússneskum hagsmunum með tortryggilegum hætti, hafði Nútíminn samband við hann. Alfreð hafnar öllum ásökunum og segir ríkisstjórnina hafa skapað „upplýsingaóreiðu“ og beitt fjölmiðlum til að hafa áhrif á dómsmál sem er í meðförum Héraðsdóms.
Hann sat fyrir svörum og fór yfir bæði starfsferil sinn og atburðarás málsins.
„Ég hef ekkert að fela – og stend stoltur á bak við mína vinnu“
Alfreð segir að hann hafi starfað við hönnun fiskiskipa í nær fjóra áratugi og sé stoltur af því starfi, hvort sem unnið sé fyrir íslenskar útgerðir, rússneskar eða aðrar þjóðir.
„Fiskur er ekki með ríkisfang. Við sem störfum í þessum geira eigum að stuðla að betri nýtingu auðlindarinnar, hvar sem hún er veidd. Ég starfa í þágu matvælaöryggis, ekki stjórnmála,“ segir hann.
Hann segir að þróunin í heimsmálum hafi breytt viðhorfum, en fullyrðir að öll vinna sem hann og fyrirtæki hans hafi unnið sé lögleg, vel skjalfest og í samræmi við reglur.
„Það er sorglegt að upplifa að því sem áður var hampað sem frábæru framlagi til útflutningstekna sé nú meðhöndlað sem einhvers konar landráð.“
Ferill Alfreðs: 40 ár í skipahönnun – og mikil tenging við íslenskan sjávarútveg
Alfreð lærði skipatæknifræði í Danmörku og lauk síðar viðskiptafræði MBA í Kanada. Hann starfaði fyrst hjá Skipatækni, og síðan undir eigin nafni og síðar hjá Nautic ehf. Hann hefur tekið þátt í hönnun á mörgum stærstu og nýjustu fiskiskipum íslensks sjávarútvegs.
Perulaga stefni hans hafa vakið mikla athygli fyrir orkusparnað og góða sjóhæfni – og það voru einmitt þessi stefni sem vöktu áhuga rússnesku útgerðarinnar Norebo árið 2017.
Starfsemi í Rússlandi á sínum tíma var samþykkt og hreinlega klöppuð upp af íslenskum stjórnvöldum
Alfreð rifjar upp að á árunum 2017–2019 hafi íslensk stjórnvöld sjálf hvatt til og stutt viðtæka sókn íslenskrar sjávarútvegstækni í Rússlandi. Alfreð hafði ásamt tveim ungum rússneskum verkfræðingum stofnað fyrirtækið Nautic Rus og gerði samninga við Norebo um hönnun á 6 vinnslutogurum sem smíðast skyldu í Rússlandi.
KNARR Maritime – og stuðningur ráðherra og forseta
Að frumkvæði Alfreðs var íslenska fyrirtækið Knarr Maritime stofnað árið 2017 en það var hugsað sem markaðsumgjörð fyrir nokkur íslensk tæknifyrirtæki í sjávarútvegsgeiranum. Hann nefnir að:
-
Sjávarútvegsráðherra Þorgerður Katrín hafi sjálf kynnt KNARR Maritime á sjávarútvegssýningu í Brussel árið 2017.
-
Sama ár hafi hún kynnt opnun KNARR Rus í Pétursborg.
-
Árið 2019 hafi Forseti Íslands, Guðni Th. Jóhannesson, heimsótt Nautic Rus í St. Pétursborg og hrósað starfseminni.
-
Háskólinn á Akureyri, Íslandsstofa og íslenskir ráðherrar hafi öll stutt þessi verkefni.
„Þarna fylkti allt embættismannakerfið liði. Svo breytist pólitíska landslagið – og allt í einu er sama starfsemi orðin tortryggileg.“
„Við urðum skyndilega óvinir í okkar eigin landi“ – eftir innrásina í Úkraínu
Alfreð segir að eftir innrás Rússlands í Úkraínu og lokun sendiráðs Íslands í Moskvu hafi íslensk yfirvöld snúið sér algerlega gegn þeim.
„Okkur sem áður hafði verið hampað sem hetjum þurftum allt í einu að læðast með veggjum til að vera ekki útmálaðir sem svikarar.“
Hann harmar að starfsmenn sem unnið hafi við hönnun fiskiskipa – starf sem hafi ekkert með stríðsrekstur að gera – séu nú gerðir tortryggilegir fyrir engar sakir.
Vélfag: Frysting reikninga í júlí 2025 „án nokkurrar viðvörunar“
Alfreð fer yfir atburðarásina þegar Arion banki, í samvinnu við utanríkisráðuneytið, frysti bankareikninga Vélfags 8. júlí 2025.
Hann segir:
• að fyrri viðskipti með hlutabréf í Vélfagi hafi öll verið samþykkt af bankanum
• að bankinn hafi krafist endursendingar allra gagna sem hann hafði þegar fengið
• að engin svör hafi fengist um hvers vegna
• að samskipti hafi staðið yfir þegar bankinn allt í einu frysti reikninga
„Arion banki kastaði inn frystingu án aðvörunar og án þess að bíða eftir þeim gögnum sem þeir höfðu sjálfir beðið um.“
„Það er óhjákvæmilegt að spyrja: var verið að hanna þessar aðgerðir?“
Alfreð bendir á að engar arðgreiðslur hafi farið út úr Vélfagi til erlendra eigenda. Þvert á móti hafi eigendur sett fé inn í reksturinn og stutt þróun félagsins.
Hann setur fram tvær mögulegar skýringar á aðgerðum stjórnvalda:
-
Að ráðherra hafi viljað sýna pólitískt frumkvæði gegn Rússlandi á vettvangi ESB.
-
Að óþekktur þriðji aðili vilji eignast Vélfag á brunaútsöluverði.
„Hvort tveggja er óhugnanlegt – en engar aðrar trúverðugar skýringar hafa verið gefnar.“
Harðorð gagnrýni á utanríkisráðuneytið og RÚV
Alfreð segir utanríkisráðuneytið notast við óheftan aðgang að RÚV til að stýra umræðunni og setja fyrirtækið í mjög erfiða stöðu áður en dómur fellur.
Hann nefnir þrjú atriði sérstaklega:
1. Viðtal Helga Seljan 21. júlí 2025
Þar staðfesti ráðherra að Vélfag væri fryst, sem leiddi til þess að fleiri bankar lokuðu reikningum.
2. Bein útsending á RÚV 6. nóvember
Ráðherra ræddi tvö mál sem þá voru þegar tekin til dóms — sem Alfreð segir brjóta gegn meginreglum um óhlutdrægni dómstóla.
3. Birting synjunarbréfs 21. nóvember
Alfreð segir þetta hafa verið sent á fjölmiðla þvert á beiðni allra lögmanna málsins um að bíða dóms.
„Á sama degi birtir RÚV nýjan og áður ónefndan vinkil: að meirihlutaeigandinn tengist nú rússnesku leyniþjónustunni FSB. Enda var allur annar rökstuðningur þeirra þá orðinn gagnslaus.“
Vill leiðrétta rangfærslur um eigin stjórnarsetu
Alfreð segir að það sé rangt að hann vilji halda stjórn Vélfags í heljargreipum.
„Það var samkomulag 30. júlí um að ég myndi hætta í stjórn. Það er Utanríkisráðuneytið sem hefur neitað að samþykkja nýja stjórnarmenn.“
Hann segir það einnig rangt, sem haldið er fram í fréttum RÚV, að hann hafi haft áhrif á starfslok þáverandi framkvæmdastjóra.
„Trausti Árnason ákvað sjálfur að hætta. Við biðum eftir svari ráðuneytis um hvort þetta væri yfirhöfuð leyfilegt — en hann sagði sjálfur upp áður en svarið kom.“
„Árásir sem ætlað er að sverta fyrirtækið“
Að mati Alfreðs er tilgangur alls sem á undan er gengið skýr:
„Allar rangfærslurnar þjóna einum tilgangi: að réttlæta aðgerðir utanríkisráðuneytisins og ráðherra. Þetta hefur ekkert með meðalhóf að gera.“
„Kemur í ljós hvort dómstólar eru sjálfstæðir“
Dómsuppkvaðning í tveimur málum Vélfags er væntanleg í næstu viku.
Alfreð segir: „Nú sjáum við hvort þrískipting valdsins virkar eins og henni er ætlað að gera. Þetta verður prófsteinn á sjálfstæði dómskerfisins.“