Maður á þrítugsaldri hefur vakið mikla athygli með færslu sinni í Facebook hópnum Fjármálatips, þar sem hann lýsir reynslu sinni af íslensku húsnæðisláni og gagnrýnir harðlega fyrirkomulag verðtryggðra lána.
Keypti sína fyrstu eign 23 ára gamall
Í færslunni segir hann frá því að í nóvember 2024 hafi hann keypt sína fyrstu íbúð, þá 23 ára gamall.
Hann hafi verið búinn að vera duglegur að vinna um árabil og lagt til hliðar 22 milljónir króna í útborgun.
Hann tók verðtryggt húsnæðislán til 25 ára með breytilegum vöxtum, sem hann segir hafa verið einu raunhæfu leiðina sem honum stóð til boða.
Greitt milljónir en höfuðstóllinn varla lækkað
Maðurinn segist fylgjast náið með láninu sínu, þrátt fyrir að hafa oft fengið þau skilaboð að hann ætti ekki að vera að „spá í þetta“ eða „leyfa þessu bara að gerast“.
Hann tekur dæmi um að á 13 mánuðum hafi hann greitt samtals 5.560.857 krónur af láninu, en á sama tíma hafi höfuðstóllinn aðeins lækkað um 1.729.631 krónu.
Hann segist reglulega leggja auka greiðslur inn á lánið til að reyna að lækka höfuðstólinn, en upplifunin sé samt sú að það sé nær vonlaust verkefni.
Höfuðstóllinn hækkaði um hundruð þúsunda á mánuði
Í færslunni lýsir hann einnig miklum sveiflum í þróun lánsins milli mánaða.
Í nóvember síðastliðnum hafi hann fylgst með því að lánið hækkaði um 13.000 krónur á dag, sem jafngildi um 400.000 krónum á mánuði.
Í desember hafi staðan hins vegar snúist við og lánið lækkað um um 2.000 krónur á dag, sem hafi vakið vonir um betri þróun.
Hann segist þó fljótt hafa misst von þegar janúar tók við.
„22 þúsund krónur á dag í janúar“
Samkvæmt færslunni er lánið nú að hækka um 22.000 krónur á dag í janúar, sem jafngildir um 680.000 krónum á mánuði.
Hann lýsir mikilli reiði og vanmáttarkennd yfir stöðunni og spyr hvort fólk sé í alvöru tilbúið að sætta sig við þetta án þess að mótmæla.
„Erum við eitthvað rugluð?“ spyr hann í færslunni og bætir við að honum finnist eins og samfélagið loki augunum á meðan bankarnir græði á kostnað almennings.
Spyr hvert þetta stefni
Í lok færslunnar spyr hinn ungi íbúðaeigandi hvert þetta fyrirkomulag stefni og hversu lengi fólk ætli að sætta sig við að greiða háar upphæðir án þess að sjá raunverulegan árangur í lækkun skulda sinna.
Í athugasemdum við færsluna hafi margir deilt svipaðri reynslu og að einn birti skjáskot af greiðsluseðli sem sýni skýrt hvernig greiðslur skiptast.
Á myndinni má sjá að af mánaðarlegri greiðslu upp á 241.048 krónur fara aðeins 5.147 krónur í raunverulega lækkun höfuðstóls, á meðan 235.381 króna fer í vexti og 520 krónur í tilkynningar- og greiðslugjöld.
Þrátt fyrir að um sé að ræða 28. gjalddaga af alls 479, sýnir yfirlitið að höfuðstóll lánsins lækkar vart á milli mánaða, jafnvel þótt greitt sé reglulega og á réttum tíma.
