AfD stefnir í yfirburðasigur í fylkiskosningunum í Saxlandi-Anhalt í dag og gæti komist nær því en nokkru sinni fyrr að mynda fyrstu fylkisstjórn flokksins í Þýskalandi.
Í síðustu könnun Infratest dimap fyrir kosningarnar mælist AfD með 42 prósenta fylgi. Það er rúmlega tvöfalt meira en þau 20,8 prósent sem flokkurinn fékk í fylkiskosningunum árið 2021.
Kristilegir demókratar í CDU, sem hafa farið með embætti forsætisráðherra fylkisins frá árinu 2002, mælast aðeins með 22 prósent. Það yrði versta niðurstaða flokksins í sögu Saxlands-Anhalt. Vinstriflokkurinn mælist með 11 prósent, SPD með átta og Græningjar með sex prósent. BSW og Frjálsir demókratar mælast hins vegar undir fimm prósenta kjörþröskuldinum. Infratest dimap greinir frá þessu.
Um 1,7 milljónir manna hafa kosningarétt í fylkinu.
Getur fengið meirihluta með 42 prósent atkvæða
Könnunin tryggir AfD ekki hreinan meirihluta þingsæta. Flokkurinn gæti þó náð meirihluta þótt fylgið verði undir 50 prósentum ef nægilega mörg atkvæði falla á flokka sem komast ekki yfir fimm prósenta þröskuldinn.
Þar ráða úrslit SPD og Græningja miklu. Nái báðir flokkar inn á þing eru litlar líkur taldar á að AfD fái hreinan meirihluta. Fari annar þeirra hins vegar undir þröskuldinn gæti staðan breyst hratt.
AfD hefur sett markið á „45 prósent eða meira“ og vill að oddviti flokksins, Ulrich Siegmund, verði forsætisráðherra fylkisins. Ef það tekst yrði hann fyrsti forsætisráðherra AfD í þýsku fylki.
Varnarmúrinn settur undir fordæmalaust álag
Allir aðrir stærri flokkar hafa útilokað stjórnarsamstarf við AfD. Sú afstaða er gjarnan kölluð Brandmauer, eða varnarmúrinn gegn AfD, og hefur hingað til haldið flokknum frá stjórnarsetu þrátt fyrir ört vaxandi fylgi.
Verði úrslitin í samræmi við könnunina gæti reynst nær ómögulegt að mynda meirihlutastjórn án AfD. CDU og SPD mælast samanlagt aðeins með 30 prósent og jafnvel með Græningjum yrðu flokkarnir langt frá meirihluta.
CDU gæti því þurft að reiða sig á stuðning Vinstriflokksins við minnihlutastjórn, þótt flokkurinn hafi hingað til útilokað samstarf bæði við AfD og vinstrimenn. Þessi staða gæti sett hinn svokallaða varnarmúr þýskra stjórnmála undir meira álag en áður. Tagesschau segir að CDU-stjórn án aðkomu AfD yrði að öllum líkindum háð stuðningi allra annarra flokka sem kæmust inn á þing.
Fylkið klofið í afstöðu til næstu stjórnar
Kjósendur eru nær alveg klofnir um hvor flokkurinn eigi að leiða næstu ríkisstjórn fylkisins. Alls vilja 42 prósent AfD-stjórn en 41 prósent vilja áframhaldandi stjórn undir forystu CDU.
Í beinum samanburði milli forsætisráðherraefnanna hefur Sven Schulze, núverandi forsætisráðherra CDU, naumt forskot. Hann nýtur stuðnings 41 prósents en Siegmund 39 prósenta.
Friedrich Merz Þýskalandskanslari hefur varað við því að sigur AfD gæti fælt erlenda fjárfesta frá Saxlandi-Anhalt. Hann hefur jafnframt heitið því að CDU geri allt sem í valdi flokksins stendur til að koma í veg fyrir að AfD taki við stjórn fylkisins. Reuters greindi frá ummælunum.
AfD-deildin í Saxlandi-Anhalt hefur frá árinu 2023 verið skilgreind sem staðfest öfgahægrihreyfing af stjórnarskrárverndaryfirvöldum fylkisins. AfD hefur mótmælt þeirri flokkun. Innanríkisráðuneyti Saxlands-Anhalt segir stjórnmálaáróður fylkisdeildarinnar beinast gegn grundvallaratriðum hins frjálslynda lýðræðisskipulags.
Kosningarnar fara fram í dag, sunnudaginn 6. september. Jafnvel þótt AfD vinni ekki hreinan meirihluta gæti tvöföldun fylgis og afgerandi sigur markað þáttaskil í þýskum stjórnmálum – og gert sífellt erfiðara fyrir aðra flokka að halda AfD frá stjórnarsetu.