Í Facebook hópnum Pabbatips hafa undanfarnar daga borist fjölmargar frásagnir feðra sem segjast vera komnir að fótum fram vegna meðlagsgreiðslna.
Einn þeirra lýsir stöðu sinni sem „korteri í andlegt gjaldþrot“ eftir að hafa greitt 175 prósent meðlag með þremur börnum í rúm tvö ár.
Hann segir 45 prósent af öllum útborguðum tekjum sínum renna beint á heimili barnsmóðurinnar og að slíkt sé einfaldlega óbærilegt.
„Ég veit hreinlega ekki lengur hvert ég á að leita. Ég er búinn að reyna allt til að láta þetta ganga upp, en reikningsdæmið stenst einfaldlega ekki. Eftir tvö ár á 175 prósent meðlagi með þremur börnum er ég kominn á þann stað að núverandi maki hefur þurft að halda okkur á floti. Við erum með barn frá fyrra sambandi hjá okkur og eigum eitt sameiginlegt, en þar sem hún hefur verið í orlofi í nær heilt ár er staðan orðin óbærileg.
Að sjá 45 prósent af útborguðum tekjum mínum fara beint á annað heimili má vart kalla eðlilegt. Ef ég væri ekki í sambandi væri ég bókstaflega á götunni, þar sem ég hefði ekki efni á að leigja einu sinni. Ég er orðinn úrvinda og veit ekki hvort eitthvað annað er í boði en að gefast upp, því ég næ þessu ekki lengur.“
„Við erum að sjá fram á að missa íbúðina ef þetta heldur svona áfram,“ skrifar hann og bætir við að hann hefði ekki efni á að leigja íbúð ef hann væri einn.
Upphæðin sligandi
Einfalt meðlag er í dag 48.131 krónur á mánuði en á Island.is er hægt að finna upphæðir sem almennt er miðað við til að meðlag geti hækkað.
Upphæðirnar sem þarna sjást eru viðmið og ekki algild regla hversu hátt meðlag er greitt og því geta meðlagsgreiðendur lent í að greiða hærri meðlög þrátt fyrir að vera með lægri laun en þarna eru gefin upp.
Eins og fyrr segir, þá er einfalt meðlag 48.131 króna á mánuði og 175% meðlag því 84.229 krónur.
Þrjú slík meðlög gera því 252.687 kónur í meðlög á mánuði.
Bent á að leita lagalegrar aðstoðar
Í athugasemdum benda margir á að greiðslur af þessari stærðargráðu fari langt fram úr því sem viðmið Sýslumanns gefi til kynna.
Þar kemur fram að meðlag ætti að vera um 33,5 prósent af ráðstöfunartekjum, en ekki nær helmingi.
„Ég myndi heyra í lögfræðingi og óska eftir breytingu eða niðurfellingu á auknu meðlagi. Núna ertu með fimm börn á framfæri og það hlýtur að hafa áhrif,“ segir einn hópmeðlimur.
Aðrir deila sambærilegum vandamálum og segja kerfið „gjörsamlega galið“.
Nokkrir halda því fram að hægt sé að hætta að greiða aukameðlagið þar til móðir innheimtir það sjálf, en aðrir vara við þeirri leið og segja skynsamlegra að leita réttra lausna.
Feður segjast hræddir um afkomu og líðan
Margir í umræðunni lýsa mikilli vanlíðan og ótta um framtíðina.
Einn skrifar að hann greiði 200 þúsund krónur í meðlag á mánuði, annar tæplega 300 þúsund.
„Kerfið er eins og það eigi að refsa fólki fyrir að eignast börn,“ segir einn.
Annar spyr hvernig slík staða geti verið „bara í lagi“ og af hverju enginn fjölmiðill fjalli um málið.
Sumir segjast óttast að stíga fram undir nafni af ótta við að frásagnir þeirra berist til barnsmæðra og valdi áframhaldandi ágreiningi.
Vilja þrýsta á breytingar
Í hópnum hvetur fjöldi feðra til samstöðu og þrýstings á stjórnvöld.
Nokkrir segja sig þegar hafa átt fundi með stjórnmálaflokkum og vilja fjölga þeim sem láta í sér heyra.
„Við þurfum fleiri til að tengjast og láta í okkur heyra.“
Annar hvetur feður til að senda póst til dómsmálaráðuneytisins og óska eftir fundi.
Dómsmálaráðuneytið hefur samkvæmt einum þátttakanda fengið drög að frumvarpi um breytingar á barnalögum frá sifjalaganefnd, sem gætu farið í kynningu eftir áramót.
Vilja endurskoðun á kerfinu
Feðurnir segja kerfið úrelt og langt frá því sem tíðkast í nágrannalöndum.
Í umræðunni eru settar fram hugmyndir um lagabreytingar, ný viðmið um framfærslu og betra mat á umgengni, tekjum og sameiginlegu uppeldi.
