Sandra B. Franks, formaður Sjúkraliðafélags Íslands, segir fjölda ábendinga frá sjúkraliðum á Landspítalanum lýsa stöðu sem sé bæði hættuleg og óviðunandi í íslenskri heilbrigðisþjónustu.
Í grein sem hún birti nýlega segir hún að ófaglært starfsfólk sinni stöku sinnum verkefnum sem krefjist menntunar sjúkraliða, tungumálaörðugleikar dragi úr öryggi og að mönnun spítalans standi ekki undir faglegri ábyrgð.
Sjúkraliðar segjast verja vöktum í að leiðrétta og aðstoða ófaglært starfsfólk
Samkvæmt Söndru lýsa sjúkraliðar því að þeir eyði stórum hluta vakta sinna í að fylgja ófaglærðu starfsfólki eftir, leiðrétta mistök og útskýra verkferla á sama tíma og þeir reyni að sinna eigin störfum.
Að hennar mati er þetta skýr aðvörun um að fagleg verkaskipting sé farin að bresta.
Landspítali viðurkennir skort á sjúkraliðum
Sandra segir að í svari framkvæmdastjóra hjúkrunar komi fram jákvæðar áætlanir um að efla starfsþróun sjúkraliða, auka hlutdeild þeirra í kennslu og hefja tilraunaverkefni með sérhæfðum sjúkraliðum.
Hins vegar segir hún að á sama tíma sé staðfest að spítalinn hafi einfaldlega ekki nógu marga sjúkraliða og hafi því ráðið ófaglært starfsfólk í umönnun.
Í svarinu sé jafnframt ítrekað að ófaglært starfsfólk megi ekki sinna verkum sem eingöngu séu á ábyrgð sjúkraliða eða hjúkrunarfræðinga.
Að mati Söndru séu merki um að slíkt hafi verið að gerast.
„Rautt viðbragðsstig á ekki að vera daglegt líf“
Í nýlegri umfjöllun RÚV kom fram að Landspítalinn hafi verið á rauðu neyðarstigi í tólf mánuði.
Hún bendir á að rautt stig eigi að tákna neyð, ekki daglega starfsemi, og að langvarandi ástand af þessu tagi veiki faglega þjónustu, öryggi sjúklinga og starfsumhverfi.
Hún segir sjúkraliða lýsa því að verkefni sem krefjist menntunar lendi í höndum fólks án þjálfunar, að sjúklingar séu farnir að efast um hæfni starfsfólks og að sjúkraliðar spyrji hvaða tilgangi tveggja til þriggja ára nám þjóni þegar aðrir sinni sömu störfum án fagþekkingar.
Ábyrgðin liggur hjá stjórnvöldum
Sandra segir að samtal milli samtakanna og Landspítalans sé mikilvægt en dugi ekki þegar sjúkrahúsið sé sjálft búið að lýsa því yfir að engin úrræði séu í raun til staðar.
Þá verði stjórnvöld, ráðuneyti og Alþingi að bregðast við.
„Sjúkraliðar eru kjarninn í nærhjúkrun,“ skrifar hún. „Þegar þeir segja að fag þeirra sé á útleið ef ekki verði gripið inn í, þá eiga stjórnvöld ekki að hugsa sig tvisvar.“
Hún segir að tryggja þurfi örugga heilbrigðisþjónustu og koma í veg fyrir að neyðarstig verði eðlilegt ástand.
„Við getum ekki beðið í annað ár eftir því að rauða ljósið slökkni af sjálfu sér,“ segir hún að lokum.