Nú stend ég á krossgötum og velti fyrir mér íslensku samfélagi, sérstaklega á þessum tíma árs þegar hátíð ljóss og friðar, sem og hátíð barnanna, gengur í garð.
En hvernig heldur maður hátíð þegar slíkur harmleikur á sér stað, harmleikur sem veldur okkur öllum sem þessum einstaklingum tengjast, sem og þjóðinni allri, gífurlegri sorg?
Sorg og reiði
Síðustu dagar hafa verið eins og rússíbani inn í miðjum hvirfilbyl fyrir mig. Ég hef grátið, verið reiður og verið sár út í margt sem snýr að þessu máli.
Bæði hvernig staðið hefur verið að málum í íslensku samfélagi síðustu ár og það aðgerðaleysi sem virðist engan endi ætla að taka. Við erum föst í sömu hjólförunum ár eftir ár.
Reynsla úr eigin æsku
Ekki það að málefnið snúist um mig, en síðan ég var barn í grunnskóla og eftir að móðir mín hafði gengið á allar dyr lokaðar, með takmörkuð úrræði í boði, voru engar raunverulegar lausnir í boði.
Hvorki fyrir mig sem barn né fyrir fjölskylduna mína.
Þetta endaði þannig að ég fór í gegnum marga skóla frá því ég var í sjötta bekk og náði aldrei fótfestu neins staðar.
Afleiðingarnar af því eru önnur og dýpri saga sem ég fer ekki út í hér. Markmiðið mitt er þó að vekja fólk til umhugsunar um það að lítið sem ekkert hefur breyst þegar kemur að börnum í samfélaginu í fjölda ára.
Harmleikurinn í Suður Afríku
Af hverju?Og um hvað er ég að tala?
Ég er að skrifa um þennan ömurlega harmleik sem átti sér stað síðastliðinn miðvikudag í Suður Afríku.
Harmleik sem er svo ólýsanlega sár að það nær engri átt og snertir svo marga, móður, föður, ömmu, afa, systur, bróður, frænkur, frændur og alla þá vini sem telja tugum ef ekki hundruðum.
Ég er í þeim hópi.
Í dag liggur, vinur minn til margra ára, á sjúkrahúsi að berjast fyrir lífi sínu.
Hann hefur misst bæði dóttur sína og móður í þessu slysi á ferðalagi í Suður Afríku.
Þau voru þar til að heimsækja son hans og vera hjá honum yfir hátíðarnar, þar sem hann var í meðferð í Afríku, vegna úrræðaleysis á Íslandi!
Hvar bregst íslenskt samfélag?
En hvers þarf íslenskt samfélag að gjalda til að hlutirnir fari loksins að virka hér heima? Hvenær ætla þeir sem stjórna landinu að girða sig í brók, horfast í augu við vandamálið og tækla það í eitt skipti fyrir öll?
Verður aldrei gripið inn í fyrr en við missum mannslíf áður en eitthvað er gert? Er það gjaldið?
Er aldrei hægt að fyrirbyggja og hlúa að okkar innviðum og fólkinu í landinu áður en það er of seint?
Í alltof mörgum tilfellum virðist ekkert gert fyrr en harmleikur hefur átt sér stað. Reynisfjara er eitt af mörgum dæmum.
Ef fjármagnið er vandamálið, miðað við alla þá skatta sem þjóðfélagið greiðir, hvert fara þá peningarnir?
Íslenskt samfélag hefur lengi státað sig af því hvað við séum heilsteypt. Við eigum hreint vatn, fiskinn í sjónum og allt sem við gerum er sagt frábært.
Ég man eftir því þegar ég var yngri og ferðaðist erlendis með foreldrum mínum hvað fólk fylltist af öfund yfir því að ég væri frá Íslandi. Mér leið eins og ég væri eitthvað merkilegur. Í dag skammast ég mín fyrir að vera Íslendingur.
Af hverju?
Loftkastalar kosninganna
Vegna þess að íslensk stjórnvöld hafa í áraraðir lofað öllu fögru í kosningabaráttum sínum, upphefja sjálf sig með því að draga aðra niður og berjast um stólana sína.
Þegar kosningum er lokið fá þau himinhá laun, bónusa og forréttindi, allt á kostnað skattgreiðenda. Þetta má líkja við að þau selji manni Benz fyrir kosningar, en afhendi svo Lödu eftir þær, og maður er heppinn ef hún er á hjólum og kemst í gang.
Nokkrar staðreyndir um Ísland:
Heilbrigðiskerfið er í molum. Það eina sem virkar þar er fólkið sem vinnur í því og reynir að gera sitt besta við hreint út sagt ömurlegar aðstæður.
Málefni aldraðra, öryrkja og viðkvæmra hópa eru handónýt. Yfirvöld ættu að skammast sín fyrir hvernig komið er fram við fólk sem hefur unnið alla sína ævi og greitt skatta, en fær svo blauta tusku í andlitið þegar það fer af vinnumarkaðinum.
Málefni barna eru í molum. Úrræðin eru bara engin, eða einfaldlega ekki til staðar vegna skorts á plássi eða fjármagni. Þetta er eins og að kaupa sér miða á tónleika allt of seint, og það er enn uppselt.
Málefni innflytjenda kosta íslenska skattgreiðendur hundruð milljóna á ári vegna þess að kerfið ræður ekki við verkefnið. Ég er ekki að segja að við eigum ekki að hjálpa fólki, en það þarf að gera það rétt.
Hvert fara peningarnir?
Ef fjármagnið er vandamálið, miðað við alla þá skatta sem þjóðfélagið greiðir, hvert fara þá peningarnir?
Vopnakaup til Úkraínu.
Gæluverkefni ríkistjórnarinnar, til dæmis:
– Outright International
– Fæðuöryggi skólabarna í Malaví
– Stuðningur við unglingsmæður í Úganda og börn þeirra
– Mannréttindaverkefni í Malaví
– Loftslagsverkefni í Úganda
– Viðgerðir á innviðum, skólar og leikskólar sem hlaupa á milljörðum.
Braggamálið og önnur álíka innkaup.
50 milljónir þar, 100 milljónir þangað, 500 milljónir þangað o.s.frv.
Svo lengi mætti telja. Við lítum út eins og við séum öll saman að keyra um á þessum Benz sem var lofað, flott og fullkomin. En raunin er allt önnur.
Skattar lausn á öllu
Margur verður að aurum api. Það á ekki við um okkur sem einstaklinga heldur þá sem stjórna þessu landi.
Þegar sjóðurinn tæmist er lausnin alltaf sú sama, nýir skattar.
Nú kemur kílómetragjald.
Hvar var Umboðsmaður barna þegar þessi börn og foreldrar þeirra þurftu á raunverulegri aðstoð að halda hér heima?
Hvar eru bifreiðagjöldin sem við borgum? Þau eru ekki í vegakerfinu og ég efast stórlega um að nýju skattarnir fari þangað.
Íslensk stjórnvöld taka sífellt ákvarðanir byggðar á fyrirmyndum annarra landa eins og Noregs, Svíþjóðar og Danmerkur.
Getum við aldrei gert hlutina út frá okkar eigin samfélagi og innviðum? Við erum ekki þessi lönd.
Það eina sem ætti að innleiða sem fyrst er að við getum kosið manninn en ekki flokka, þetta flokkakerfi er handónýtt kerfi eins og alþjóð veit, nema fyrir þá sem eru í þeim!
Söfnunin og viðbrögð yfirvalda
En aftur að málefni líðandi stundar og þeirri söfnun sem hefur verið hrint af stað, sem er gott og mikilvægt framtak.
Svo koma tvær fréttir sem sitja í mér:
Ríkið greiðir allan kostnað við flutning á dóttur og móður hans til Íslands.
Við erum ríkið.
Það eru Íslendingar sem greiða þennan kostnað, þið tókuð bara ákvörðunina, svo ekki hampa ykkur of hátt, þið sem sitjið í brúnni stýrið skipinu, þetta var það minnsta sem þið gátuð gert, og hefðuð átt að vera löngu búinn að laga þá innviði sem þörf var á að laga, og er enn þörf á að laga.
Samúðarkveðjur duga ekki
Umboðsmaður barna vottaði aðstandendum dýpstu samúðarkveðjur.
Frábært. Er þá málinu lokið?
NEI, aldeilis ekki.
Hvar var Umboðsmaður barna þegar þessi börn og foreldrar þeirra þurftu á raunverulegri aðstoð að halda hér heima?
Gætti umboðsmaðurinn hagsmuna þeirra þá?
Og hvar er ríkistjórnin sem vinnur fyrir fólkið í landinu þegar upp kemur sú staða að ekki sé hægt aðstoða þá sem þörf er á að astoða? Að eyða peningum í önnur gæluverkefni erlendis?
Takið til í garðinum heima hjá okkur áður en þið farið að taka til í görðum annarra landa. Við erum ekki þrælar fyrir hentusemi ykkar og trúðsleik. Við viljum heilsteypt samfélag, samfélag sem virkar og samfélag sem grípur þá sem þurfa á því að halda, þegar þeir þurfa á því að halda!
Ég sendi öllum ættingjum og vinum, mínar dýpstu samúðarkveðjur.
Ómar Sigurðsson