Samstöðin birti í október 2022 ljósmynd af Sindra Snæ Birgissyni þegar miðillinn nafngreindi og myndbirti mennina tvo sem þá sátu í gæsluvarðhaldi vegna svokallaðs hryðjuverkamáls. Faðir Sindra segir Nútímanum að myndin sem birt var af syni hans hafi verið tekin þegar Sindri var aðeins 16 ára. Samstöðin óskaði jafnframt eftir upplýsingum almennings um athafnir mannanna og skoðanir. Sindri og Ísidór Nathansson voru síðar sýknaðir af hryðjuverkaákærunni en sakfelldir fyrir vopnalagabrot.
Nýjar upplýsingar sem Nútíminn hefur aflað um fjölmiðlaumfjöllun svokallaðs hryðjuverkamáls vekja spurningar um myndbirtingar Samstöðvarinnar á fyrstu vikum rannsóknarinnar haustið 2022.
Þann 10. október það ár tók Samstöðin þá ákvörðun að nafngreina Sindra Snæ Birgisson og Ísidór Nathansson, sem þá sátu í gæsluvarðhaldi.
Gunnar Smári Egilsson, sem stýrði Samstöðinni, rökstuddi ákvörðunina opinberlega og kallaði jafnframt eftir því að almenningur sendi honum myndir af mönnunum.
DV greindi frá ákvörðuninni sama kvöld. Þar kom fram að Gunnar Smári hefði sagt að hann vonaðist til þess að nafnbirtingin leiddi til þess að myndir af mönnunum yrðu birtar og óskaði eftir því að fólk sendi honum slíkar myndir í einkaskilaboðum.
Daginn eftir voru myndirnar komnar í birtingu.
„Birtir nú myndir af þeim“
DV greindi 11. október 2022 frá því að Samstöðin hefði birt myndir af báðum mönnunum.
Í umfjöllun Samstöðvarinnar sagði meðal annars:
„Þess vegna birti Samstöðin nöfn mannanna tveggja í gær og birtir nú myndir af þeim.“
Miðillinn gekk jafnframt lengra og óskaði eftir upplýsingum frá almenningi um „athafnir þeirra og skoðanir“.
DV birti samsettu myndina í frétt sinni og tilgreindi að Ísidór væri til vinstri og Sindri til hægri. Myndin var merkt Samstöðinni.
Faðir Sindra: Myndin tekin þegar hann var 16 ára
Það sem ekki kom fram í frétt Samstöðvarinnar eða umfjöllun DV á þessum tíma var aldur Sindra á myndinni.
Faðir Sindra Snæs segir í samtali við Nútímann að myndin sem Samstöðin birti af syni hans hafi verið tekin þegar Sindri var 16 ára gamall.
Sindri er fæddur árið 1996. Hann var 25 ára þegar Samstöðin birti myndina í október 2022.
Samkvæmt frásögn föður hans var því notuð um það bil níu ára gömul mynd frá því að Sindri var enn barn til að myndbirta hann í tengslum við rannsókn á alvarlegasta sakamáli sem þá hafði komið upp hér á landi af þessu tagi.
Nútíminn hefur ekki upplýsingar sem staðfesta að myndin sem birt var af Ísidóri hafi einnig verið tekin áður en hann varð 18 ára og fullyrðir því ekki um aldur hans á þeirri mynd.
Myndanna sérstaklega óskað
Myndbirtingin var ekki þannig til komin að ljósmyndirnar hefðu þegar verið hluti opinberrar upplýsingagjafar lögreglu.
Daginn áður hafði Gunnar Smári sjálfur kallað eftir myndum.
Samkvæmt samtímafrétt DV sagði hann að þeir sem vildu gætu sent honum myndir í einkaskilaboðum. Hann rökstuddi þetta meðal annars með því að fólk sem mennirnir hefðu rætt um að drepa þyrfti að vita hvernig þeir litu út.
Samstöðin birti síðan myndir mannanna næsta dag og bað almenning um frekari upplýsingar um þá.
Á þeim tíma voru þeir Sindri og Ísidór grunaðir menn í rannsókn. Þeir höfðu hvorki verið ákærðir né dæmdir fyrir hryðjuverk.
Siðareglur Blaðamannafélags Íslands sem giltu árið 2022 kváðu meðal annars á um að blaðamenn skyldu sýna „fyllstu tillitssemi í vandasömum málum“ og forðast það sem gæti valdið saklausu fólki óþarfa sársauka eða vanvirðu. Í reglunum var jafnframt sérstaklega áréttuð meginreglan um að maður skyldi talinn saklaus þar til sekt hans hefði verið sönnuð.
Sýknaðir af hryðjuverkaákærunni
Málið átti eftir að ganga í gegnum íslenska dómskerfið næstu fjögur ár.
Sindri og Ísidór voru á endanum báðir sakfelldir fyrir umfangsmikil vopnalagabrot. Sindri hlaut 18 mánaða fangelsisdóm og Ísidór 15 mánaða dóm.
Þeir voru hins vegar ekki sakfelldir fyrir hryðjuverk á neinu dómstigi.
Landsréttur sýknaði þá öðru sinni af hryðjuverkaákærunni 18. júní síðastliðinn. Ríkissaksóknari ákvað 10. júlí að óska ekki eftir áfrýjunarleyfi til Hæstaréttar og þar með lauk málinu endanlega hvað þann hluta ákærunnar varðaði.
Fjölmiðlaumfjöllunin til skoðunar á ný
Nú, þegar málinu er endanlega lokið, hafa gögn og upplýsingar úr rannsókninni varpað nýju ljósi á ýmsa þætti málsins og þá miklu fjölmiðlaumfjöllun sem fylgdi fyrstu vikunum eftir handtökurnar.
Birting Samstöðvarinnar er hluti þeirrar sögu.
Miðillinn nafngreindi mennina, kallaði opinberlega eftir ljósmyndum af þeim, birti myndir þeirra og óskaði eftir upplýsingum almennings um athafnir þeirra og skoðanir.
Í tilfelli Sindra var, að sögn föður hans, mynd sem tekin hafði verið af honum þegar hann var aðeins 16 ára notuð til að sýna almenningi hvernig maður sem þá var grunaður um undirbúning hryðjuverka leit út.
Fjórum árum síðar liggur fyrir að hann var ekki sakfelldur fyrir hryðjuverk.