Hollenski lögfræðingurinn og áhrifavaldurinn Eva Vlaardingerbroek segir ný skjöl sýna að framkvæmdastjórn Evrópusambandsins hafi ítrekað beitt samfélagsmiðlafyrirtæki þrýstingi til að ritskoða löglegt pólitískt efni og jafnframt haft bein afskipti af kosningum í nokkrum Evrópuríkjum.
Í færslu á X vísar Vlaardingerbroek til bráðabirgðaskýrslu sem starfsmenn dómsmálanefndar fulltrúadeildar Bandaríkjaþings birtu 3. febrúar. Skýrslan byggir á skjölum sem nefndin aflaði með gögnum sem koma beint frá samfélagsmiðlarisum á borð við TikTok, Meta, Google og X.
Samkvæmt Vlaardingerbroek sýna gögnin að fulltrúar Evrópusambandsins hafi átt yfir 90 fundi með samfélagsmiðlafyrirtækjum á árunum 2022 til 2024. Þar hafi, að mati nefndarinnar, verið beitt bæði beinum og óbeinum hótunum, þar á meðal mögulegum sektum og rekstrarhindrunum, til að knýja fram breytingar á alþjóðlegri ritskoðunarstefnu fyrirtækjanna.
These files are a BOMBSHELL.
Thanks to the @JudiciaryGOP, we now have proof that the EU has been actively censoring legal content that goes against their agenda—and that they interfered in at least 8 European elections, including the Dutch elections of 2023 and 2025, by meeting… https://t.co/jM5frsaSxq pic.twitter.com/TGju1wQqPO
— Eva Vlaardingerbroek (@EvaVlaar) February 3, 2026
Hún heldur því fram að þessi samskipti hafi ekki einungis snúist um almennar reglur heldur hafi þau oftar en ekki átt sér stað í aðdraganda kosninga og beinst sérstaklega að pólitísku efni.
Ásakanir um afskipti af kosningum
Vlaardingerbroek segir skýrsluna sýna að Evrópusambandið hafi haft afskipti af að minnsta kosti átta kosningum í sex Evrópulöndum frá árinu 2023. Þar á meðal séu hollensku kosningarnar 2023 og 2025.
Hún segir að í aðdraganda kosninganna í Hollandi árið 2023 hafi framkvæmdastjórn ESB gert hollenska innanríkisráðuneytið að svokölluðum „trusted flagger“ samkvæmt Digital Services Act. Slík staða veitir yfirvöldum forgang til að óska eftir að efni á leitarvélum og samfélagsmiðlum sé fjarlægt eða fái takmarkaðu dreifingu.
Að hennar mati jafngildi þetta því að ríkisvald hafi fengið vald til að ritskoð pólitíska umræðu á samfélagsmiðlum á viðkvæmum tímapunkti í lýðræðislegu ferli.
Hvaða efni átti að ritskoða?
Í færslu sinni telur Vlaardingerbroek upp þá efnisflokka sem hún segir að samkvæmt skjölunum hafi verið markvisst undir eftirliti eða fjarlægðir. Þar á meðal séu:
– „popúlísk skilaboð“
– gagnrýni á stjórnvöld og Evrópusambandið
– orðræða sem beinist gegn svokallaðri elítu
– pólitísk háð og skopmyndir
– gagnrýni á innflytjendamál, hælisleitendur og íslam
– efni sem gagnrýnir kyn- og hinseginmál
Hún segir að um sé að ræða löglegt pólitískt efni sem fari gegn stefnu ráðandi afla í Evrópu, og að ritskoðunin hafi sérstaklega bitnað á hægri sinnuðum eða íhaldssömum sjónarmiðum.
Niðurstöður dómsmálanefndarinnar
Í samantekt dómsmálanefndar fulltrúadeildarinnar kemur fram að Evrópusambandið hafi, að mati nefndarinnar, þróað kerfi sem hófst löngu fyrir setningu DSA laganna (Digital Safety Act). Þar hafi verið settar fram verklagsreglur sem fyrirtæki hafi í reynd ekki getað hafnað, vegna hættu á háum sektum eða útilokun frá evrópskum mörkuðum.
Í skýrslunni er vísað til þess að mögulegar sektir samkvæmt DSA geti numið allt að sex prósentum af árlegri heimsveltu fyrirtækja. Nefndin telur slíkt skapa verulegan þrýsting til að samræma reglur á heimsvísu, þar sem sérstakar stýringar fyrir hvert land sé bæði kostnaðarsamt og tæknilega flókið ferli. Þannig hafi ritskoðunarreglur Evrópusambandsins haft áhrif á efnisdreifingu á heimsvísu, sem sé ástæðan fyrir því að Bandaríkin láti sig málið varða.
Sem dæmi nefnir nefndin að TikTok hafi í tengslum við kosningar í Evrópu fjarlægt, eða merkt sem hatursorðræðu, fullyrðingar á borð við að „aðeins séu til tvö kyn“. Þá kemur fram að yfir 45 þúsund færslur hafi verið fjarlægðar eða hlotið takmarkaða dreifingu (shadowban) í aðdraganda kosninga til Evrópuþingsins árið 2024.
Í gagnsæisskýrslum TikTok fyrir árin 2024 og 2025 hafi fyrirtækið sjálft staðfest að tugir milljóna færsla hafi verið fjarlægðar til að uppfylla skyldur samkvæmt DSA, þar á meðal vegna hatursorðræðu, rangfærslna og kosningatengds efnis.
Ágreiningur um túlkun og viðbrögð ESB
Fullyrðingar dómsmálanefndarinnar hafa vakið hörð viðbrögð. Íhaldssamir fjölmiðlar og álitsgjafar í Bandaríkjunum hafa lýst skýrslunni sem sönnun fyrir víðtækri alþjóðlegri ritskoðun sem ógni tjáningarfrelsi um allan heim .
Aðrir miðlar og sérfræðingar hafa hins vegar haldið því fram að nefndin túlki gögnin með pólitískum hætti og að aðgerðir Evrópusambandsins snúist fyrst og fremst um baráttu gegn hatri, rangfærslum og skipulögðum áróðri.
Framkvæmdastjórn Evrópusambandsins hefur hafnað ásökununum alfarið og sagt þær algerlega úr lausu lofti gripnar. Hún segir að ESB hafi hvorki ritskoðað löglegt efni né haft afskipti af kosningum, heldur einungis framfylgt regluverki sem ætlað sé að vernda lýðræði og notendur gegn misnotkun.
Dómsmálanefndin boðaði til opins þinghalds 4. febrúar þar sem málið var tekið til umræðu, og segir að rannsóknin muni halda áfram.
Vlaardingerbroek segir hins vegar að ef niðurstöður nefndarinnar séu rétta eigi þær að leiða til afsagna og grundvallarendurskoðunar á starfsháttum Evrópusambandsins. Hún segir að um sé að ræða fordæmalaus afskipti af pólitískri umræðu og lýðræðislegri umræðu í Evrópu.
🚨The EU Censorship Files, Part II
For more than a year, the Committee has been warning that European censorship laws threaten U.S. free speech online.
Now, we have proof: Big Tech is censoring Americans’ speech in the U.S., including true information, to comply with Europe’s… pic.twitter.com/Fg0gxzoTxD
— House Judiciary GOP 🇺🇸🇺🇸🇺🇸 (@JudiciaryGOP) February 3, 2026