Verkefni á vegum ríkisins heldur því fram að til standi að innleiða ESB lög sem ekki hafa verið samþykkt

Svo virðist sem fjölmiðlanefnd hafi á stefnuskrá sinni að innleiða lög Evrópusambandsins án þess að atkvæðagreiðsla in inngöngu hafi farið fram.

Verkefnið Netvís, sem heyrir undir Fjölmiðlanefnd, lýsir því opinberlega yfir að það styðji stefnu Evrópusambandsins um netöryggi barna, svokallaða BIK+ stefnu, og jafnframt innleiðingu Digital Services Act þegar hún tekur gildi á Íslandi. Þetta kemur fram á vefsíðu verkefnisins.

Auglýsing

Samkvæmt upplýsingum á vefsíðu verkefnisins starfar Netvís í samstarfi við ráðuneyti og aðra opinbera aðila. Þar kemur einnig fram að verkefnið styðst við alþjóðleg viðmið, þar á meðal Barnasáttmála Sameinuðu þjóðanna, og vísar til stefnu Evrópusambandsins um öruggara net fyrir börn, svokallaðrar BIK+ stefnu.

Digital Services Act hefur ekki verið innleitt á Íslandi.

Spurningar um hlutverk og hlutleysi

Netvís er rekið á vegum opinberrar stofnunar og hefur það hlutverk að efla miðlalæsi og netöryggi, sérstaklega meðal barna og ungmenna. Verkefnið starfar einnig í samstarfi við ráðuneyti og aðra opinbera aðila.

Sú staða að opinbert verkefni lýsi yfir stuðningi við tiltekna stefnu Evrópusambandsins vekur þó spurningar um hlutverk og hlutleysi ríkisins, sérstaklega í ljósi þess að Ísland hefur ekki tekið endanlega ákvörðun um innleiðingu á viðkomandi regluverki.

Gengið út frá innleiðingu sem ekki hefur verið samþykkt

Í umfjöllun Netvís er talað um að styðja innleiðingu Digital Services Act „ÞEGAR sú löggjöf tekur gildi á Íslandi“. Slíkt orðalag má túlka sem að gengið sé út frá því að lögin verði innleidd, þrátt fyrir að ferlið fari í gegnum EES samninginn og krefjist formlegrar ákvörðunar íslenskra stjórnvalda.

Ísland hefur í gegnum EES samninginn heimild til að taka afstöðu til innleiðingar slíkra reglna og hefur neitunarvald í slíkum tilvikum.

Umdeild og pólitísk stefna

BIK+ hefur sætt mikilli gagnrýni fyrir að fara út fyrir hefðbundna kennslu í netöryggi og því haldið fram að þar sé í raun verið er að móta hvernig börn eiga að skilja upplýsingar og hegða sér á netinu. Þó markmiðin séu sett fram sem vernd og fræðsla, snúast þau einnig um að skilgreina hvað telst æskileg hegðun, hvaða efni sé skaðlegt og hvernig eigi að bregðast við því.

Eitt af því sem helst hefur verið gagnrýnt er hvernig hugtök á borð við „skaðlegt efni“ og „upplýsingaóreiða“ eru túlkuð. Slík hugtök eru ekki alltaf skýr, sem þýðir að ákveðin sýn eða nálgun ræður því hvað er flokkað sem óæskilegt efni og hvað ekki.

Þá hefur einnig verið bent á að áhersla á að „efla miðlalæsi“ sé í raun lítið annað en yfirskyn yfir að börnum sé kennt að taka eingöngu mark á upplýsingum sem koma frá aðilum sem samþykktir eru af stjórnvöldum, hvaða viðhorf séu æskileg og hvaða skoðanir séu réttar, fremur en að leggja eingöngu áherslu á opna og gagnrýna hugsun og að um sé að ræða mótandi, pólitíska stefnu en ekki hlutlausa stefnu um velferð barna.

Að sama skapi hefur stafrænt regluverk eins og Digital Services Act verið gagnrýnt fyrir að auka vald yfir því hvaða efni er sýnilegt eða takmarkað á netinu. Þó það beinist aðallega að stórum netfyrirtækjum, hefur verið bent

 

 

Auglýsing

læk

Auglýsing
Auglýsing