Starfsfólk Hagkaups í Skeifunni fékk óvænt verkefni í vikunni þegar aðgerðarsinnar, tengdir hreyfingunni Sniðganga, límdu fjölda límmiða yfir auglýsingar frá Vífilfelli, umboðsaðila Coca-Cola á Íslandi. Á límmiðunum stóð: „Sniðganga fyrir Palestínu“ og voru þeir límdir beint á ísskápa, drykkjarvörur og auglýsingaskilti.
Aðgerðin virðist hafa beinst sérstaklega að vörum Coca-Cola, sem hreyfingin telur tengjast hagkerfi Ísraels með beinum hætti.
Starfsfólk þurfti að rífa límmiðana af
Myndir sem teknar voru í versluninni sýna hvernig límmiðarnir voru rýndir, rifnir og skildir eftir hálffjarlægðir – merki um að starfsfólk hafi reynt að ná þeim af en lent í erfiðleikum. Að sögn heimildarmanna sem Nútíminn ræddi við, tók það „óþarflega langan tíma“ að vinna úr þessu og skildi eftir sig lítil en áberandi skemmdarverk.
Aðgerðirnar hafa vakið bæði athygli og pirring meðal verslunarfólks og viðskiptavina, sem telja að slík mótmæli eigi ekki heima inni í verslunum þar sem starfsfólk þurfi svo að taka skellinn.
En aðgerðarsinnar, að minnsta kosti þeir sem Nútíminn hefur rætt við, segja að þessi vinna sé ekki einu sinni dropi í hafið miðað við það sem Palestínska þjóðin hefur mátt þola. Aðgerðunum sé ætlað að vekja athygli á því að stór alþjóðleg vörumerki geti ekki verið hlutlaus þegar þau taki þátt í kerfisbundnum mannréttindabrotum – beinlínis eða óbeint.
Hvað er Sniðganga?
Hreyfingin Sniðganga (snidganga.is) er íslensk útgáfa alþjóðlegrar BDS-hreyfingarinnar (Boycott, Divestment, Sanctions). Hún beinir kastljósi að fyrirtækjum sem hún telur tengjast hernaði, mannréttindabrotum og landnámi Ísraels á hernumdu svæðum Palestínu.
Á vefsíðunni eru birtar upplýsingar um fyrirtæki sem Íslendingar eru hvattir til að sniðganga. Þar á meðal eru:
- Coca-Cola (í gegnum ísraelska dreifingaraðila sem starfrækir framleiðslu í ólöglegum landtökubúðum)
- HP (framleiðir eftirlitsbúnað fyrir ísraelsk stjórnvöld)
- Teva/Actavis (lyfjafyrirtæki með sterkar tengingar við Ísrael)
- SodaStream (framleiðir á hernumdu landsvæði)
- Moroccanoil, Rapyd og ákveðnar ávexta- og vínvörur sem eru merktar sem framleiddar í Ísrael
Markmið hreyfingarinnar er að þrýsta á Ísrael með friðsamlegum hætti þar til hernámi lýkur, mismunun hættir og réttur palestínskra flóttamanna er virtur samkvæmt alþjóðalögum.
Alþjóðlegt ákall frá 2005
Sniðganga.is sprettur upp úr alþjóðlegu ákalli sem kom frá yfir 170 palestínskum samtökum árið 2005, þar sem kallað var eftir efnahagslegum og menningarlegum þrýstingi á Ísrael – líkt og áður var gert gegn aðskilnaðarstjórninni í Suður-Afríku.
Síðan þá hefur BDS-hreyfingin náð fótfestu í fjölda landa, meðal annars innan verkalýðsfélaga, háskóla og mannréttindasamtaka. Með tilkomu vefins snidganga.is hefur þessi barátta nú fengið íslenskt andlit.