Breski áhrifavaldurinn Carl Benjamin, betur þekktur undir dulnefninu Sargon of Akkad, fer hörðum orðum um þróun innflytjendamála á Íslandi í nýju myndbandi sínu Literally Everywhere. Þar heldur hann því fram að hraði og umfang fólksfjölgunar, einkum vegna innflytjenda, hafi þegar breytt íslensku samfélagi á afgerandi hátt og að stjórnvöld hafi hvorki undirbúið né viðurkennt afleiðingarnar.
Myndbandið hefur vakið verulega athygli á netinu og hafa tæplega 200 þúsund manns horft á það á aðeins tveimur sólarhringum, sem undirstrikar að umfjöllunin hefur náð langt út fyrir jaðra hefðbundinnar umræðu um Ísland.
Benjamin setur Ísland í samhengi við þróun sem hann segir hafa átt sér stað víða í Evrópu, en leggur áherslu á að breytingarnar hafi orðið á mun skemmri tíma hér á landi og því haft mun skarpari og sýnilegri áhrif en í stærri ríkjum.
Innflytjendur drifkraftur fólksfjölgunar
Fullyrðingar Benjamins um umfang innflytjendafjölgunar fá stoð í opinberum tölum. Samkvæmt gögnum frá Hagstofa Íslands hefur íbúum landsins fjölgað úr um 320 þúsund í tæplega 390 þúsund á rúmum áratug.
Langstærstur hluti þeirrar fjölgunar skýrist af aðflutningi fólks frá útlöndum. Nú eru yfir 80 þúsund íbúar á Íslandi annaðhvort erlendir ríkisborgarar eða af erlendum uppruna, sem jafngildir rúmlega fimmtungi þjóðarinnar. Hlutfallið er enn hærra á höfuðborgarsvæðinu og í yngri aldurshópum. Tölur Hagstofunnar sýna jafnframt að nánast öll nettófólksfjölgun síðustu ára hafi komið til vegna innflytjenda, en náttúruleg fjölgun hafi verið lítil.
Með hraðasta hlutfallslega vöxt meðal OECD-ríkja
Benjamin heldur því fram að Ísland sé meðal þeirra ríkja þar sem hlutfallsleg fjölgun innflytjenda hafi verið hvað örust á skemmstum tíma. Samanburður við gögn innan OECD sýnir að þótt stærri ríki taki við fleiri innflytjendum í algildum tölum, verði áhrifin hér óhjákvæmilega meiri vegna smæðar samfélagsins og þess hve hratt breytingarnar hafa átt sér stað.
Gagnrýnir rök um vinnumarkað og „störf sem enginn vill“
Í myndbandinu gerir Benjamin lítið úr þeim rökum sem hann segir íslensk stjórnvöld hafa notað til að réttlæta fjölgun innflytjenda, einkum fullyrðingum um að um sé að ræða störf sem Íslendingar vilji ekki vinna. Hann nefnir meðal annars ræstingarstörf hjá hinu opinbera og segir slíkar skýringar fela í sér meðvitaða stefnu um að halda launum niðri með aðfluttu vinnuafli, fremur en að laga vinnumarkað og kjör að þörfum samfélagsins.
Að hans mati hafi Ísland verið sjálfbært samfélag áður en þessi stefna var tekin upp og engin knýjandi nauðsyn verið til að hraða fólksfjölgun með þessum hætti.
Fullyrðir að skipulögð glæpasamtök hafi hreiðrað um sig
Benjamin fer ítarlega yfir það sem hann segir vera nýja og alvarlega þróun á Íslandi: skipulagða glæpastarfsemi. Hann heldur því fram að á síðustu árum hafi fjölmörg glæpagengi fest rætur í landinu og vísar til viðvarana íslenskra lögregluyfirvalda um vaxandi skipulagða glæpastarfsemi.
Hann bendir á að ofbeldisbrot tengd gengjum, þar á meðal skotárásir og manndráp, hafi verið nær óþekkt á Íslandi fram til síðustu ára. Að hans mati markar þetta skýr þáttaskil í samfélagi sem lengi hafi byggt á miklu trausti og litlu ofbeldi.
Ræðir sérstaklega um múslima og trúarlega spennu
Í myndbandinu fjallar Benjamin einnig sérstaklega um múslima á Íslandi og vísar til starfsemi Muslim Association of Iceland. Hann nefnir að fjöldi múslima á Íslandi sé opinberlega talinn í hundruðum, en bendir jafnframt á að samtökin sjálf hafi viðurkennt að raunverulegur fjöldi sé óljós þar sem hluti hópsins sé, að þeirra sögn, ólöglega staddur í landinu.
Benjamin gagnrýnir deilur sem skapast hafi í tengslum við moskubyggingu og segir að gagnrýni á slík mál hafi ítrekað verið mætt með ásökunum um hatursorðræðu eða lagalegum aðgerðum. Að hans mati sé það skýrt merki um aukna samfélagslega spennu og erfiðari umræðu um trú, menningu og aðlögun.
Mótmæli, skólakerfi og breytt samfélagsmynd
Hann vísar einnig til mótmæla innflytjenda á Alþingi og segir slíkt endurspegla hversu hratt samfélagið hafi breyst. Þá nefnir hann frásagnir úr skólakerfinu, þar sem kennarar hafi lýst því að meirihluti nemenda tali ekki íslensku, og segir slíkar lýsingar hafa orðið kveikja að harðri og sundrandi umræðu.
Ísland sem hraðsoðið dæmi Evrópu
Í lok myndbandsins setur Benjamin Ísland fram sem „hraðsoðið“ dæmi um þróun sem hann segir hafa átt sér stað í Bretlandi, á Írlandi og víðar í Evrópu. Munurinn, að hans mati, sé sá að á Íslandi hafi breytingarnar orðið á mun skemmri tíma og því haft skarpari og dýpri samfélagsleg áhrif.
Hann varar við því að þróunin geti orðið óafturkræf ef ekki verði tekin meðvituð ákvörðun um stefnu í innflytjendamálum, aðlögun og samfélagslega samheldni.
Greiningin byggir á ítarlegum fullyrðingum og umfjöllun sem sett er fram í myndbandi Carl Benjamin, studdum opinberum tölum frá Hagstofu Íslands og opinberum yfirlýsingum íslenskra yfirvalda um þróun í löggæslu og mannfjöldamálum.