Í nýlegu svari félagsmálaráðuneytisins við fyrirspurn þingmannsins Rósu Guðbjartsdóttur (Sjálfstæðisflokki) um greiðslur Tryggingastofnunar til erlendra ríkisborgara er dregin fram veruleg breytingu á samsetningu lífeyrisþega á Íslandi. Gögnin sýna að fjöldi erlendra ríkisborgara sem þiggja endurhæfingarlífeyri hefur meira en 21-faldast frá árinu 2010. Þetta kemur fram á vef Samtaka skattgreiðenda.
Árið 2010 voru 68 útlendingar á endurhæfingarlífeyri. Í dag eru þeir 1.464.
Fjölgunin nær yfir fleiri flokka:
-
Fjöldi örorkulífeyrisþega sem eru erlendir ríkisborgarar hefur næstum fjórfaldast.
-
Fjöldi erlendra ellilífeyrisþega hefur rúmlega fimmfaldast.
Samtals eru nú 4.263 erlendir ríkisborgarar sem þiggja annað hvort endurhæfingarlífeyri, örorkulífeyri eða ellilífeyri frá Tryggingastofnun. Þar að auki eru 4.886 erlendir ríkisborgarar á atvinnuleysisbótum.
Þar með þiggja alls 9.149 manns, sem eru ekki íslenskir ríkisborgarar, bætur frá ríkinu í þessum flokkum.
Hlutfallslega fleiri útlendingar á endurhæfingarlífeyri en Íslendingar
Í gögnunum kemur einnig fram að útlendingar á vinnualdri (20–69 ára) eru í stærri hlutfalli á endurhæfingarlífeyri en Íslendingar.
Þann 1. janúar 2024 voru erlendir ríkisborgarar 21% af íbúum á vinnualdri, en þeir eru 25% af öllum sem þiggja endurhæfingarlífeyri.
Endurhæfingarlífeyrir getur verið greiddur í allt að fimm ár, og er algengt að einstaklingar fari í kjölfarið á örorkulífeyri.
Segja mætti að þessi gögn gefi tilefni til umræðu um þróun íslenska velferðarkerfisins og hvort það standist álagið sem skapast hefur á undanförnum árum.