Nýr heimildarþáttur í þáttaröðinni Behind Bars hefur verið birtur á YouTube-rásinni Free Documentary. Þátturinn fjallar um fangelsið Litla-Hraun og setur það í alþjóðlegt samhengi sem hluta af seríu sem skoðar fangelsiskerfi víðs vegar um heiminn.
Sýnir rútínu, öryggi og daglegt líf innan múranna
Í lýsingu og texta sem fylgir útgáfunni er þátturinn sagður veita innsýn í daglegt líf á Litla-Hrauni, þar sem um 80 fangarsitja inni og öryggisgæsla er undirstrikuð með stöðugu eftirliti og reglum um ferðir fanga innan fangelsisins. Þar er meðal annars fjallað um morgunrútínu, opnun klefa, lyfjaafhendingu og það hvernig starfsfólk vinnur í pörum þegar farið er inn á klefaganga.
Vinna, endurhæfing og „venjulegt“ líf í óvenjulegu umhverfi
Í efninu sem fylgir þættinum er einnig lýst vinnu innan fangelsisins og verkstæðum sem fangar geta fengið aðgang að. Samhliða því er lögð áhersla á endurhæfingu og undirbúning fyrir líf að afplánun lokinni, meðal annars með því að sýna hvernig sumir reyna að halda rútínu, vinna, hreyfa sig og halda tengslum við aðstandendur.
Fíkniefni, smygl og húsleit sem endar með óvæntum fundi
Samkvæmt lýsingunni er fíkniefnavandi og smygl sett í forgrunn, og í þættinum er sýnd atburðarás þar sem starfsmenn finna fíkniefni innan fangelsisins og framkvæma húsleit sem leiðir í ljós hluti sem ekki eiga að vera í vörslu fanga.
Dagpeningar og verðlag nefnt í þættinum
Í texta sem birtist með þættinum er því haldið fram að fangar hafi um 14 bandaríkjadali á dag til ráðstöfunar í fangelsisverslun og að einföld jógúrt geti kostað 3–4 dali. Miðað við gengi sem oft er notað í almennum viðmiðum jafngildir það um 1.700 kr. á dag, og jógúrtin um 370–500 kr. eftir gengi og verðlagi.
Afstaða skrifar um þáttinn: „Sjaldséð innsýn“
Réttindafélagið Afstaða fjallaði einnig um þáttinn á Facebook-síðu sinni. Þar sagði meðal annars:
„Nýr heimildarþáttur úr þáttaröðinni „Behind Bars“ hefur nú verið birtur en hann var tekinn upp á Litla Hrauni undir lok nóvember. Þátturinn veitir sjaldséða innsýn í daglegt líf innan fangelsisins og dregur fram ólík sjónarhorn þeirra sem þar starfa og dvelja.
Í þættinum eru tekin viðtöl við fanga og fangaverði auk fulltrúa Afstöðu-réttindafélags. Fjallað er um aðstæður innan fangelsisins, samskipti, öryggi, endurhæfingu og undirbúning fyrir líf að afplánun lokinni. Lögð er áhersla á mannlega upplifun, reynslu og þær áskoranir sem fylgja fangelsisvist bæði fyrir fanga og starfsfólk.
Þátturinn er hluti af alþjóðlegri heimildaröð sem sýnir ólík fangelsiskerfi víðs vegar um heiminn og setur íslenska fangelsiskerfið í alþjóðlegt samhengi.
Fyrir þau sem hafa áhuga á mannréttindum, refsivörslukerfinu og endurhæfingu er þetta afar áhugavert og mikilvægt efni.“
Litla-Hraun í íslensku samhengi
Litla-Hraun er eitt af lykilfangelsum landsins og hefur gegnt stóru hlutverki í íslensku refsivörslukerfi, meðal annars sem vettvangur afplánunar fyrir fanga í lokuðu úrræði.