Árið 2025 varð breska konungsfjölskyldan að eins konar „mjúkum valdatákn“ í alþjóðapólitík – og í miðju stóð Donald Trump. Ný bók eftir Robert Hardman varpar ljósi á hvernig samband Trumps og Elísabetar II var í raun og veru, og hvernig það tengist samskiptum Bretlands og Bandaríkjanna í dag.
„Trump vildi hitta drottninguna“
Þegar Trump kom fyrst í opinbera heimsókn til Bretlands árið 2018 var eitt atriði skýrt: hann vildi hitta drottninguna. Þáverandi utanríkisráðherra, Jeremy Hunt, sagði síðar að fundurinn með Elísabetu hefði verið ástæða þess að Trump samþykkti að koma. Drottningin tók á móti honum í Windsor og fundurinn stóð í rúmlega 40 mínútur, tvöfalt lengur en áætlað var.
Margir hafa sakað Trump um að hafa verið dónalegur, meðal annars fyrir að ganga á undan drottningunni. En að sögn starfsmanna Buckingham-hallar var það rangtúlkun: hún sjálf bað hann um að ganga á undan, þar sem það væri venjan með gesti.
Sameiginleg tengsl við Skotland – og óvænt Íslandstenging
Sérstaklega þótti þeim hafa náð vel saman þar sem bæði höfðu skoskar mæður og tengsl við skoska jarðeignir. Þau ræddu jafnvel pólitík yfir tebolla. Í nýrri bók kemur fram að fundurinn hafi verið hlýr og persónulegur.
Í þessu samhengi má nefna að Ísland varð óvænt hluti af umræðunni í London. Þegar Trump ræddi við breska ráðamenn um Norðurslóðir og orkumál nefndi hann Ísland sem „lykilstað“ á norðurslóðum. Þótt það hafi ekki ratað í opinberar ræður hefur það verið túlkað sem merki um að Hvíta húsið horfði til Íslands sem mögulegs áhrifasvæðis í framtíðinni.
Nýir tímar með Karli III
Nú vilja bresk stjórnvöld endurtaka leikinn með nýjan forseta í Hvíta húsinu og nýjan konung í Buckingham. Karl III hefur þó aðra áherslur en Trump, sérstaklega í loftslagsmálum. Engu að síður er ljóst að breska krúnan verður áfram notuð sem mjúkt diplómatískt afl til að byggja upp sambönd við Bandaríkin.
Kanada bregst harkalega við
Ekki allir eru ánægðir með nýja nálgun Breta. Kanadísk stjórnvöld tóku illa í að Trump fengi annað ríkisheimsóknarboð frá Bretum og minntu á að forsetinn hefði ítrekað talað um að Kanada gæti orðið „51. ríki“ Bandaríkjanna. Karl konungur nýtti hins vegar ferð sína til Kanada til að undirstrika fullveldi landsins og fékk lof fyrir að standa með kanadísku þjóðinni.
Þrátt fyrir pólitískar deilur virðist óumdeilt að samband Trumps og Elísabetar II hafi haft veruleg áhrif á hvernig Bretland stillir sér upp gagnvart Bandaríkjunum í dag. Þar með er ljóst að hlutverk konungsfjölskyldunnar í alþjóðapólitík er ekki einungis táknrænt, heldur hluti af stærra valdajafnvægi.