Donald Trump Bandaríkjaforseti hyggst kaupa Grænland og vill forðast að beita hernaðaraðgerðum til að ná yfirráðum yfir eyjunni, að sögn utanríkisráðherra Bandaríkjanna, Marco Rubio.
Rubio átti lokaðan fund með hópi þingmanna í kjölfar þess að Hvíta húsið hafði vakið mikla athygli með yfirlýsingum um mögulega valdbeitingu gagnvart Grænlandi. Þar kom fram að markmið Trump-stjórnarinnar væri að kaupa eyjuna til lengri tíma litið, en ekki grípa til hernaðaraðgerða.
Ummælin féllu í tengslum við fund þar sem einnig var fjallað um nýlegar aðgerðir Bandaríkjanna í Venesúela og framtíðarsýn stjórnvalda þar í landi. Spurningar um hvort Trump hygðist beita herafla á fleiri svæðum, þar á meðal í Mexíkó og á Grænlandi, komu sérstaklega til umræðu.
Fundur með Dönum í næstu viku
Marco Rubio hefur staðfest að hann hyggist funda með dönskum stjórnvöldum í næstu viku. Danmörk, sem er aðili að Atlantshafsbandalaginu, óskaði nýverið eftir formlegum viðræðum við Bandaríkin vegna endurtekinna ummæla Trump um Grænland.
Spennan milli Bandaríkjanna og annarra NATO-ríkja hefur aukist undanfarna daga, einkum eftir að Trump réðst harðlega að bandalaginu og sakaði Evrópuríki um að standa ekki undir eigin varnarskuldbindingum.
Harðorð gagnrýni á NATO
Trump hélt því fram að flest NATO-ríki greiddu ekki nægilega mikið til varnarmála og treystu of mikið á Bandaríkin. Hann sagði að aðeins lítið hlutfall ríkja uppfyllti þau markmið sem sett hafa verið um hlutfall af landsframleiðslu sem verja eigi til varnarmála.
Í yfirlýsingum sínum sagði Trump jafnframt að Rússland og Kína óttuðust NATO ekki nema vegna þátttöku Bandaríkjanna. Að hans mati væri bandalagið veikburða án Bandaríkjanna og ósennilegt að það myndi standa með Bandaríkjunum ef á reyndi.
Evrópa varar við afleiðingum
Yfirlýsingar Trump um Grænland hafa vakið miklar áhyggjur í Evrópu. Forsætisráðherra Danmerkur hefur varað við því að bandarísk yfirráð yfir Grænlandi myndu í reynd marka endalok NATO. Leiðtogar nokkurra Evrópuríkja hafa tekið í sama streng og undirstrikað að Grænland tilheyri íbúum sínum.
Sérfræðingar í varnarmálum hafa einnig varað við því að bandarísk yfirráð yfir Grænlandi myndu ekki bæta öryggishagsmuni Bandaríkjanna, þar sem þau njóti þegar víðtæks aðgangs að svæðinu í krafti samstarfs við Dani.
Grænland hefur lengi haft mikla hernaðarlega og efnahagslega þýðingu. Eyjan gegnir lykilhlutverki í varnaruppbyggingu á norðurslóðum og býr yfir miklum náttúruauðlindum, þar á meðal sjaldgæfum málmum sem skipta miklu máli í alþjóðlegum iðnaði.
Óvissa um næstu skref
Þrátt fyrir að Rubio hafi dregið úr líkum á hernaðaraðgerðum ríkir áfram óvissa um næstu skref Trump-stjórnarinnar í málinu. Ummæli forsetans og stuðningsmanna hans hafa haldið umræðunni gangandi og vakið spurningar um framtíð samskipta Bandaríkjanna við bandamenn sína í Evrópu.