Innganga ríkja í Evrópusambandið fer fram í þremur meginskrefum samkvæmt upplýsingum á opinberum vef Evrópusambandsins þar sem aðildarferlið er útskýrt.
Fyrsta skref: Umsókn og staða umsóknarríkis
Fyrsta skrefið er að ríki sækir formlega um aðild að Evrópusambandinu. Ráðherraráð ESB tekur við umsókninni og felur framkvæmdastjórn ESB að meta hvort umsóknarríkið uppfylli skilyrði til að verða aðildarríki.
Á grundvelli umsagnar framkvæmdastjórnarinnar ákveður ráðherraráðið hvort ríkið fái stöðu sem umsóknarríki, svokallað candidate country. Allar 27 þjóðir Evrópusambandsins þurfa að samþykkja þá ákvörðun.
Áhöld eru um það hvort Ísland teljist enn umsóknarríki á grundvelli umsóknar Íslands um aðild að ESB sem lögð var fram sumarið 2009.
Annað skref: Samningaviðræður og aðlögun að lögum ESB
Annað skrefið eru samningaviðræður. Á meðan þeim stendur undirbýr umsóknarríki sig fyrir aðild með því að innleiða lög, reglur og staðla Evrópusambandsins sem kallast acquis communautaire.
Á meðan aðlögunarferlinu stendur hefur framkvæmdastjórn ESB eftirlit með framgangi mála í umsóknarríkinu og skilar reglulega stöðuskýrslum til ráðherraráðsins og Evrópuþingsins.
Þriðja skref: Aðildarsamningur og full aðild
Þegar aðlögunarferli er lokið gefur framkvæmdastjórn ESB álit um hvort umsóknarríkið sé tilbúið til að ganga í sambandið. Sé álitið jákvætt er gerður aðildarsamningur milli umsóknarríkisins og Evrópusambandsins.
Í aðildarsamningnum koma fram skilmálar og skilyrði aðildar. Samningurinn þarf síðan að fá samþykki ráðherraráðsins, framkvæmdastjórnarinnar og Evrópuþingsins. Jafnframt þurfa öll aðildarríki ESB að samþykkja samninginn samkvæmt eigin stjórnskipunarreglum.
Í aðildarsamningnum er jafnframt ákveðin dagsetning þegar umsóknarríkið verður formlega aðildarríki Evrópusambandsins.