Páll Jónsson, timbursali og eigandi Hús og Harðviðar ehf., sem hlaut níu ára fangelsisdóm í Landsrétti fyrir umfangsmikið fíkniefnasmygl, hefur nú stefnt fjármála- og efnahagsráðherra, Daða Má Kristóferssyni, vegna þess sem hann kallar ólögmæta haldlagningu og förgun á gámi sem innihélt löglega innfluttar vörur — timburhús og pallaefni að verðmæti rúmlega 5,5 milljónir króna.
Samkvæmt heimildum Nútímans hefur lögmaður Páls nú þegar komið stefnunni, sem Nútíminn hefur undir höndum, á lögreglustjóra og verður málið dómtekið þann 5. febrúar næstkomandi. Stefnan beinist formlega gegn íslenska ríkinu, en ráðherrann kemur þar fram sem fyrirsvarsmaður þess. Málið snýst um gagnrýni á meðferð haldlagðra muna í stóru sakamáli sem tengdist Pál, en dómstólar staðfestu síðar að umræddur gámur tengdist málinu ekki — og hefði aldrei mátt vera gerður upptækur.
Gámurinn haldlagður – en aldrei gerð krafa um upptöku
Samkvæmt stefnunni flutti fyrirtæki Páls inn 120 fermetra timburhús og 80 fermetra af pallaefni árið 2021. Varan var tollafgreidd snemma árs 2022.
Síðar sama ár haldlagði lögreglan gáminn við rannsókn sakamáls á hendur Pál um umfangsmikið fíkniefnasmygl — þótt sendingin tengdist því ekki á neinn hátt, eins og tekið er fram í bæði dómi Héraðsdóms og Landsréttar.
Lögreglan segist hafa fargað öllum varningnum – án þess að tilkynna eiganda
Í stefnunni kemur fram að þrátt fyrir ítrekaðar beiðnir Páls um að fá eign sína afhenta neitaði lögreglan því. Í ágúst 2025 staðfesti embætti ríkislögmanns í bréfi að lögreglan hefði fargað öllu innihaldinu 22. febrúar 2024 – án vitundar eiganda.
Þetta er enn fremur staðfest í tölvupósti saksóknara Huldu Maríu Stefánsdóttur, þar sem fram kemur að lögreglan hafi eytt öllum munum úr gáminum án þess að tilkynna neinum um það.
Umboðsmaður stefnanda fékk gáminn afhentan tómum haustið 2024.
Byggir á brotum á stjórnarskrá og sakamálalögum
Páll krefst 5.570.631 kr. í skaðabætur fyrir varning sem hann segir að hafi verið „ólöglega eignasviptur“ af hálfu ríkisins.
Í stefnunni er vísað til brota á:
-
72. gr. stjórnarskrár um friðhelgi eignarréttar.
-
68. gr. laga um meðferð sakamála, sem kveður skýrt á um skilyrði haldlagningar.
-
3., 13. og 33. gr. reglugerðar um meðhöndlun haldlagðra muna — þar sem tilkynningarskylda, skilaskylda og reglur um förgun voru að mati stefnanda brotnar.
-
meðalhófsreglu stjórnsýslulaga, þar sem eyðilegging löglegra eigna var langt umfram allt sem rannsókn málsins krafðist.
Stefnandi telur förgunina jafngilda óheimilu eignarnámi án bóta.
Fjármálaráðherra dreginn formlega inn í málið
Þótt stefnan beinist að íslenska ríkinu kemur fram að fyrirsvarsmaður ríkisins í málinu er fjármála- og efnahagsráðherra, Daði Már Kristófersson. Honum hefur nú formlega verið birt stefna.
Ekki liggur fyrir afstaða ríkisins að efni málsins, en embætti ríkislögmanns fer með varnir ríkisins.
Eitt stærsta mál tengt meðferð haldlagðra muna í seinni tíð
Málið vekur upp gagnrýnar spurningar þar sem sú stærsta snýr að: Hversu algengt er að haldlagður löglegur varningur sé eyðilagður án dómsúrskurðar og án þess að eiganda sé tilkynnt um það?
Í stefnunni er rakið ótrúlegt magn samskipta eiganda við lögreglu, ákæruvald og embætti ríkislögmanns — allt án árangurs. Þegar loks kom í ljós að varningnum hafði verið fargað var ljóst að tjón eigandans var orðið óafturkræft.