Karlmaður sem myrti úkraínsku konuna Iryna Zarutska með hnífi í lest í borginni Charlotte hefur verið metinn óhæfur til að sæta dómi að svo stöddu, samkvæmt nýjum fréttum af málinu.
Mat sagt sýna að hann skilur ekki réttarhöldin
Samkvæmt mati sem fram fór á sjúkrahúsi í lok desember er hinn ákærði, Decarlos Brown Jr., ekki fær um að taka þátt í réttarhöldum á skynsamlegan hátt. Slíkt mat byggir á því hvort sakborningur geti skilið eðli málsins, stöðu sína og aðstoðað við eigin vörn.
Verjandi hans hefur óskað eftir því að fresta sérstakri réttarhöldunum um sex mánuði og saksóknarar gerðu ekki athugasemd við þá beiðni. Dómari þarf nú að taka afstöðu til niðurstöðu matsins.
Morðið vakti mikla athygli
Málið snýr að morði á 23 ára gamalli úkraínskri flóttakonu, Irynu Zarutsku, sem var stungin til bana í lest í ágúst á síðasta ári. Atvikið náðist á myndband og vakti mikla athygli og reiði í Bandaríkjunum.
Getur tafið málið verulega
Ef dómari staðfestir að hann sé óhæfur til að sæta dómi samkvæmt lögum í North Carolina gæti það leitt til þess að ákærur verði felldar niður tímabundið. Þær gætu þó verið lagðar fram aftur ef hann telst síðar hæfur.
Slík mál geta tafist lengi, meðal annars vegna skorts á plássi á geðdeildum, og ekki er óalgengt að biðtími fari yfir eitt ár.
Saga um geðrænan vanda og afbrot
Samkvæmt upplýsingum í málinu hefur maðurinn áður verið handtekinn ítrekað fyrir ýmis brot, þar á meðal líkamsárásir og rán. Fjölskylda hans hefur einnig greint frá því að hann glími við geðsjúkdóma.
Atvikið leiddi til breytinga á lögum í ríkinu, þar sem sett voru ný ákvæði um tryggingarfé og lausn úr haldi fyrir ofbeldis- og síbrotamenn.
Lög skilgreina hæfni á skýran hátt
Samkvæmt lögum þarf sakborningur að uppfylla ákveðin skilyrði til að teljast hæfur til dóms, þar á meðal að skilja málsmeðferðina og geta tekið þátt í vörn sinni með skynsamlegum hætti.
Næstu skref ráðast af því hvort dómari samþykkir niðurstöðu matsins og hvort unnt verði að endurheimta hæfni hans til að sæta dómi síðar.
Tekið skal fram að það er ekki það sama að vera metinn óhæfur til að sæta dómi og að vera ósakhæfur vegna geðrænna vandamála.
Að vera óhæfur til að sæta dómi þýðir að einstaklingurinn er ekki í andlegu ástandi til að skilja réttarhöldin eða taka þátt í vörn sinni núna. Þetta er tímabundið ástand.
Að vera ósakhæfur vegna geðrænna vandamála þýðir að einstaklingurinn var ekki ábyrgur fyrir gjörðum sínum á þeim tíma sem brotið var framið (vegna alvarlegs geðsjúkdóms). Þá er hann ekki sakfelldur, heldur oft vistaður á geðdeild.
Í þessu máli er snýst málið um það fyrra.