Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, formaður Miðflokksins, segir að Ísland sé smám saman að færast inn í aðildarferli Evrópusambandsins án þess að almenn og opin umræða hafi átt sér stað. Þetta kemur fram í grein sem birtist í breska tímaritinu The Spectator.
Segir umræðuna hafa komið að utan
Í greininni segir Sigmundur frá því hvernig fréttir hafi skyndilega farið að birtast í erlendum miðlum um að Ísland væri á hraðri leið inn í Evrópusambandið. Hann segir að slíkar fréttir hafi byggst á heimildum innan ESB kerfisins í Brussel og komið bæði almenningi og þingmönnum á Íslandi á óvart.
Að hans sögn hafi umræðan ekki átt upptök sín innanlands heldur komið utan landsteinanna, áður en hún dreifðist hratt á samfélagsmiðlum þar sem talað var um væntanlega þjóðaratkvæðagreiðslu jafnvel strax í ágúst á þessu ári.
Gagnrýnir fyrirhugaða þjóðaratkvæðagreiðslu
Sigmundur gagnrýnir áform ríkisstjórnarinnar um að halda þjóðaratkvæðagreiðslu, en ekki um aðild sjálfa heldur um það hvort hefja eigi aðildarviðræður til að „sjá hvað er í boði“.
Hann segir að þetta sé ranghugmynd um hvernig aðildarferli ESB virki og að ferlið snúist ekki um að sambandið leggi fram tilboð, heldur um að umsóknarríki sanni að það uppfylli skilyrði til inngöngu.
Að hans mati hafi stuðningsmönnum aðildar tekist að skapa þá mynd að umsókn sé eins konar könnunarleiðangur, sem hann segir ekki standast.
Vísar til reynslu Íslands 2009–2013
Í greininni rifjar hann upp aðildarumsókn Íslands árið 2009 eftir bankahrunið. Hann segir að þá hafi stjórnvöld lagt af stað í ferli án þess að raunverulegur vilji til inngöngu væri fyrir hendi, heldur til að kanna stöðuna.
Sigmundur segir að fulltrúar ESB hafi ítrekað þurft að útskýra að slíkt væri ekki tilgangur ferlisins og að umsókn fæli í sér vilja til að ganga í sambandið.
Hann lýsir því að þetta hafi skapað vandræðalega stöðu fyrir Ísland á alþjóðavettvangi og að ferlið hafi að lokum verið stöðvað árið 2013. Í kjölfarið hafi umsóknin verið formlega dregin til baka.
Telur sjálfstæði hafa styrkt efnahaginn
Sigmundur heldur því fram að Ísland hafi náð góðum árangri í efnahagslegri endurreisn eftir hrunið með því að nýta sjálfstæði sitt og taka eigin ákvarðanir.
Hann segir að aðild að ESB hafi lengi verið jaðarmál í íslenskri umræðu og að reynsla annarra ríkja, þar á meðal Bretlands eftir Brexit, hafi styrkt þá afstöðu að standa utan sambandsins.
Segir málið notað til að beina athygli frá innanlandsvanda
Að mati Sigmundar er endurvakning umræðu um ESB meðal annars tilkomin vegna þess að ríkisstjórnin vilji beina athygli frá innanlandsvanda á borð við verðbólgu, skattahækkunum og atvinnuleysi.
Hann gagnrýnir jafnframt að haldið sé fram að hægt sé að taka upp viðræður þar sem frá var horfið árið 2013 og að Ísland sé nú í sterkari samningsstöðu.
Spyr hvað þjóðin eigi í raun að kjósa um
Í lok greinarinnar spyr Sigmundur hvaða ákvörðun eigi í raun að leggja fyrir þjóðina, ef atkvæðagreiðslan snýst ekki um aðild heldur aðeins um áframhaldandi ferli.
Hann segir að þegar bent sé á staðreyndir um hvernig ESB starfi séu þær oft slegnar út af borðinu með einföldum slagorðum á borð við að treysta eigi þjóðinni eða leyfa henni að ákveða.